Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) jest placówką badawczą prowadzącą interdyscyplinarne badania naukowe nad funkcjonowaniem i efektywnością systemu edukacji w Polsce. Instytut uczestniczy w krajowych i międzynarodowych projektach badawczych, przygotowuje raporty, sporządza ekspertyzy oraz pełni funkcje doradcze. Od 1 października 2010 r. Instytut zgodnie z Ustawą o instytutach badawczych z dnia 30 kwietnia 2010 r. (Dz.U. Nr 96, poz. 618) przyjął formę instytutu badawczego. Funkcjonuje pod nadzorem Ministra Edukacji Narodowej.

 Ulotka Instytutu Badań Edukacyjnych

Do głównych obszarów zainteresowań badawczych Instytutu należą:

• nowa podstawa programowa oraz problemy dydaktyk przedmiotowych,

• pomiar i analiza osiągnięć edukacyjnych uczniów,

• psychologiczne i pedagogiczne podstawy osiągnięć szkolnych,

• relacje pomiędzy systemem edukacji a rynkiem pracy, w tym zwłaszcza monitorowanie sytuacji osób młodych wchodzących na rynek pracy,

• uczenie się przez całe życie (lifelong learning) i badania systemu kwalifikacji,

• ekonomiczne uwarunkowania kształcenia, finansowanie edukacji i inne szeroko rozumiane problemy ekonomii edukacji,

• warunki pracy, czas pracy, status zawodowy i kompetencje nauczycieli,

• instytucjonalno-prawne problemy systemu edukacji i polityki edukacyjnej.

Instytut zatrudnia ponad 130 badaczy zajmujących się edukacją – głównie socjologów, psychologów, pedagogów, ekonomistów, politologów – z których większość to wybitni specjaliści w swoich dziedzinach, posiadający bogate doświadczenia zawodowe, które poza badawczymi obejmują też pracę dydaktyczną, pracę w administracji publicznej, marketingowych organizacjach badania rynku i opinii i organizacjach pozarządowych.

Instytut współpracuje z Głównym Urzędem Statystycznym i Centralną Komisją Egzaminacyjną, a w powiększającej się sieci współpracy znajdują się też samorządy terytorialne, szkoły, organizacje pozarządowe, uczelnie wyższe oraz krajowe i zagraniczne ośrodki badawcze i organizacje międzynarodowe.

Instytut promuje stosowanie zasady podejmowania decyzji w oparciu o wyniki badań (evidence-based policy and practice) i szczególnie dużą wagę przywiązuje się do badań, których wyniki mogą zostać wykorzystane w praktyce i polityce edukacyjnej, zarówno na szczeblu krajowym, jak i lokalnym.

Instytut Badań Edukacyjnych realizuje dwa projekty systemowe współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty:

1. Badanie jakości i efektywności edukacji oraz instytucjonalizacja zaplecza badawczego - Działanie 3.1 - Modernizacja systemu nadzoru i zarządzania w oświacie, 3.1.1 - Tworzenie warunków do monitorowania ewaluacji i badań systemu oświaty.

Celem projektu jest wzmocnienie zdolności systemu edukacji w zakresie badań edukacyjnych oraz zwiększenie możliwości wykorzystywania badań naukowych w polityce i praktyce edukacyjnej oraz zarządzaniu oświatą.

2. Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania KRK oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie - Działanie 3.4 Otwartość systemu edukacji w kontekście uczenia się przez całe życie, Poddziałanie Opracowanie i wdrożenie Krajowego Systemu Kwalifikacji.

Podstawowym efektem prac projektu ma być dopracowanie modelu KRK oraz wypracowanie raportu referencyjnego. Zarówno raport, jak i model, powinny stanowić wkład w istotną jakościową zmianę sposobu postrzegania sposobów dochodzenia do kwalifikacji w Polsce, prowadzącą do szerszej akceptacji i wykorzystania potencjału różnorodnych ścieżek uzyskiwania kwalifikacji.

W ramach działalności statutowej Instytut Badań Edukacyjnych wydaje corocznie publikacje i opracowania naukowe z zakresu szeroko rozumianej edukacji. Od 1982 roku Instytut jest wydawcą kwartalnika „Edukacja. Studia. Badania. Innowacje".